CYFROWY PASZPORT PRODUKTU: NAJWIĘKSZYM WYZWANIEM SĄ DANE
Olena Kobylchenko
Cyfrowy Paszport Produktu (Digital Product Passport – DPP) staje się jednym z najważniejszych elementów przyszłego systemu informacji o produktach w Unii Europejskiej. Pierwsze pilotaże realizowane przez GS1 Polska pokazują, że firmy dostrzegają wyzwania związane z DPP, ale chcą przygotować się do nowych wymagań i szukają praktycznych rozwiązań.
Wdrożenie Cyfrowych Paszportów Produktu jest jednym z najważniejszych elementów europejskiej transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Choć unijne harmonogramy zakładają stopniowe wdrażanie nowych obowiązków dla kolejnych sektorów rynku, cel regulacji jest jasny: zapewnienie pełnej identyfikowalności wyrobów w całym ich cyklu życia. Paszport ma stać się obiektywnym źródłem wiedzy dla organów nadzoru, uczestników łańcucha dostaw i konsumentów.
Mimo nadchodzących zmian założenia DPP dla znacznej części firm wciąż mają charakter czysto teoretyczny. Debata rynkowa często ogranicza się do dyskusji o samych nośnikach informacji i technologii ich udostępniania. Tymczasem wnioski z pierwszych projektów pilotażowych GS1 Polska dowodzą, że bariery leżą gdzie indziej. Dotyczą przede wszystkim danych, procesów i współpracy w łańcuchu dostaw
Pilotaże pokazują rzeczywiste wyzwania firm
Zrealizowane przez GS1 Polska projekty pilotażowe pokazały źródła niepewności firm. Pierwszym z nich jest brak precyzyjnych wytycznych wykonawczych, jednolitych formatów prezentacji danych oraz ugruntowanych standardów branżowych.
Uczestnicy pilotaży zwracali uwagę, że działają w warunkach silnej presji kosztowej, a jednocześnie nie obserwują jeszcze wyraźnej presji rynkowej związanej z DPP. Doświadczenia GS1 pokazały również, że wiele organizacji dopiero buduje kompetencje w zakresie ESG, co przekłada się na brak ustrukturyzowanych procesów i podejścia do zarządzania danymi.
Jednak głównym wyzwaniem w przygotowaniach do wdrożenia Cyfrowego Paszportu Produktu jest dostępność, jakość oraz proces pozyskiwania danych. Choć firmy mają już część niezbędnych informacji we własnych strukturach, są one często rozproszone, niepełne i trudne do skonsolidowania. Jeszcze większą barierę stanowi zdobywanie danych od zewnętrznych dostawców, którzy często nie zbierają szczegółów dotyczących pochodzenia surowców, komponentów czy parametrów środowiskowych.
DPP to projekt organizacyjny, a nie tylko technologiczny
Pierwsze doświadczenia z pilotaży pokazały również, że przygotowanie do DPP wykracza poza obszar IT. Dlatego uczestnicy pilotaży często wskazywali na potrzebę edukacji, wspólnych standardów oraz praktycznych wskazówek, które dotyczą przygotowania do DPP.
Doświadczenia z pilotaży pokazują, że ważnym elementem przygotowań jest wypracowanie mechanizmów bezpiecznej wymiany informacji. Rolą firm będzie zaoferowanie dostawcom takich ram współpracy, które ochronią ich know-how, a jednocześnie spełnią unijne wymogi.
W tym kontekście kluczowego znaczenia nabiera unifikacja języka wymiany danych i zastosowanie otwartych, globalnych standardów identyfikacji (takich jak standardy GS1, w tym kody 2D nowej generacji). Pozwalają one na jednoznaczne przypisanie danych do produktu na każdym etapie jego drogi, niezależnie od systemów IT partnerów.
Dlaczego standardy GS1 są kluczowe w DPP
Standardy GS1 są jednym z fundamentalnych elementów wspierających wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu. Dlatego GS1 Polska jest naturalnym partnerem, który pomaga firmom efektywnie przygotować się do tego procesu.
Standardy te pozwalają jednoznacznie identyfikować produkty, lokalizacje i zdarzenia w całym łańcuchu dostaw. Dzięki temu firmy mogą korzystać ze wspólnego, uniwersalnego modelu identyfikacji i wymiany danych, niezależnie od branży czy kraju działania. Z perspektywy DPP oznacza to możliwość bardziej efektywnego zarządzania informacjami oraz łatwiejszego dostosowywania się do nowych wymagań regulacyjnych.
W praktyce rola GS1 sprowadza się do zapewnienia globalnego, wspólnego „języka” dla systemów IT, które bez standardów nie byłyby w stanie ze sobą współpracować. Unikalne identyfikatory (takie jak GTIN) oraz kody dwuwymiarowe nowej generacji (np. QR z GS1 Digital Link) stanowią fizyczny łącznik między produktem a jego cyfrowym paszportem w chmurze. Dzięki temu jedno skanowanie pozwala konsumentowi sprawdzić cykl życia produktu, a organom nadzorczym zweryfikować jego zgodność z prawem.
Przygotowania do DPP warto rozpocząć już dziś
Pilotaże realizowane przez GS1 Polska pokazały, że przygotowanie do DPP wiąże się z konkretnymi wyzwaniami dotyczącymi danych, procesów i współpracy w łańcuchu dostaw. Wykazały jednak również coś równie ważnego – wiele firm posiada już część informacji i rozwiązań, które mogą stać się podstawą do budowy Cyfrowego Paszportu Produktu.
Doświadczenia z pilotaży pomagają firmom lepiej zrozumieć, jakie dane będą potrzebne, gdzie najczęściej pojawiają się trudności oraz jaki będzie wpływ DPP na dotychczasowe procesy biznesowe. Pilotaże pozwalają na przetestowanie DPP, zanim staną się one obowiązkowe, dzięki czemu firmy mogą lepiej przygotować się do przyszłych wymagań.
Dlatego GS1 Polska rozwija kolejne pilotaże, materiały edukacyjne i działania wspierające firmy w przygotowaniach do DPP. Celem tych inicjatyw jest nie tylko analiza wyzwań, ale przede wszystkim wypracowanie praktycznych rozwiązań, które pomogą firmom przygotować się do wdrożenia paszportów.
Chcesz przygotować swoją firmę do DPP?
W GS1 Polska tworzymy ekosystem DPP, który połączy producentów, dostawców technologii oraz inne organizacje zaangażowane w budowę Cyfrowego Paszportu Produktu. Naszym celem jest wspólne wypracowanie praktycznych rozwiązań, wymiana doświadczeń oraz przygotowanie firm do nadchodzących wymagań regulacyjnych i rynkowych. Weź udział w projektach prowadzonych przez GS1 Polska i skorzystaj z wiedzy ekspertów oraz doświadczeń zdobytych podczas pilotaży.
Wypełnij formularz i umów się na rozmowę o wdrożeniu DPP:
KLIKNIJ
W pigułce:
Czym dokładnie jest DPP?
Cyfrowy Paszport Produktu to elektroniczny zbiór informacji przypisanych do konkretnego produktu. Agreguje dane z całego cyklu życia wyrobu: od certyfikatów pochodzenia surowców, przez ślad węglowy z etapu produkcji, aż po instrukcje dotyczące naprawy, recyklingu i demontażu. Jest kluczowym narzędziem unijnego rozporządzenia ESPR, mającym zapewnić przejrzystość rynkową.